![[RSS]](https://tweakers.net/g/if/v2/icons/rss_small.png){kind=icon}
Let op: Tweakers stopt per 2023 met Tweakblogs. In
dit artikel
leggen we uit waarom we hiervoor hebben gekozen.
Ventilatie met warmteterugwinning - Werkend!
Het is inmiddels ruim een jaar na mijn eerste blog. Daarin had ik mijn plannen voor een zeflbouw WTW uit de doeken gedaan en een boel goede feedback gekregen. Inmiddels is er mede door jullie input een werkende WTW!
Het was zomer 2018. Warm. Geluid van auto's en mensen tot laat op straat, als het raam met hor open stond. Ik was wel een beetje klaar met die herrie, dus tijd om spirobuizen te bestellen en gaten boren/zagen!
Grote gaten in je huis maken is altijd akelig, het is vrij definitief. Voor de stenen tussenmuur tussen voorzolder en zolder heb ik een boel kleine gaten geboord die samen een groot gat vormden. Voor het Ø125mm gat in het dak moest ik eerst door gipsplaat, dan 12cm steenwol en vervolgens 32mm spaanplaat. Dat heb ik gedaan met een lange Ø20mm boor en vervolgens vanaf de onderzijde en dakzijde uitgebouwd met een decoupeerzaag.
Zo had ik in vrij korte tijd een werkende route van de aanzuigbuis door het dak Ø125mm --> ITHO fan, voor 55 euro van Marktplaats --> met een verloopje naar Ø150mm tot de slaapkamer op zolder waar ik een inblaasventiel van Ø150mm had toegepast. Lekker dikke buizen om de luchtsnelheid te beperken en dus minder herrie. Grotendeels metalen spirobuizen, en her en der wat geïsoleerde/geluiddempende ventilatie slangen. De WTW had ik nog even niet aangesloten, omdat die nog gemaakt moest worden. Ook het gat naar de 1e verdieping was nog even uitgesteld, eerst maar eens kijken of het allemaal werkt.
De ventilatie werkte en de lage brom van de ventilator was nauwelijks hoorbaar. Het raam kon nu dichtblijven.
Naar de volgende stap, de unit bouwen! Eerst heb ik een grove proto gebouwd om te checken of de afmetingen uit het 3D programma in de praktijk ook passen. Met dat prototype ben ik tot een grote wijziging gekomen door de luchtroom kruislings te laten plaatsvinden, waarbij op één plek de luchtstroom ook daadwerkelijk kruist.
De PP kanaalplaten van 3.5mm dik per stuk (650gram/m2) heb ik op maat gekregen en met behulp van dubbelzijdige tapijttape opgebouwd tot een verrassend stevig blok. De kast is opgebouwd uit watervast verlijmde berkenmultiplex met een HPL toplaag, de kieren zijn afgekit met siliconen. Rondom is er 2 tot 3cm dik XPS schuim tegenaan geplakt als thermische isolatie. Met scharnieren, sluitingen en een gasveer is het geheel makkelijk open te maken om de filters te vervangen.
Hierachter zit het blazende en zuigende apparaat:
De gesloten WTW:
De WTW volledig open:
Buis naar de slaapkamer op de 1e verdieping. Het Ø100mm gat in de betonvloer is van onderuit geboord door een professional en is super strak. In een eerdere verbouwing had ik al eens een toilet afvoergat geboord in de vloer en was toen tot de conclusie gekomen dat het met standaard boren een behoorlijke uitdaging is.
Inblaasventiel op de 1e verdieping:
Ventileren! Daar begon het allemaal mee. Om dit te meten heeft Sinterklaas een handje geholpen door een Netatmo weerstation met CO2 meter cadeau te doen. Een CO2 is een goede graadmeter voor de luchtkwaliteit in je woning. De CO2 sensor was voor mij een eyeopener. Het is bizar om te zien hoe makkelijk en snel de CO2 waarde stijgt naar onprettige waarden. Bijvoorbeeld bij 8 volwassenen in onze woonkamer blijft de CO2 waarde met afzuigkap rustig aan én ventilatie op standje 3 toch rond de 2400ppm. Buiten is de CO2 waarde 400ppm. Bij waardes onder de 1000ppm spreekt men van frisse lucht, tussen de 1000-1500ppm wordt als aanvaardbaar gezien. Momenteel meet ik waarden tussen de 1000 en 1100ppm tijdens de nachtrust. Op zich niet verkeerd voor een kamer met ramen en deuren dicht en twee ronkende volwassen
. De kinderkamer op de eerste verdieping blijft <1000ppm, maar daar ligt maar 1 kind...
CO2 percentage slaapkamer:
En dan de temperatuurmetingen! Ik gebruik 4 temperatuursensoren:
- Buitentemperatuur
- Binnentemperatuur
- Temperatuur van de afgekoelde binnenlucht, welke naar buiten wordt geblazen.
- Temperatuur van opgewarmde buitenlucht, welke naar binnen wordt geblazen.
Ik heb een stuk of 16 metingen uitgevoerd. Je ziet in bovenstaande grafiek dat de binnenlucht ca 6-11°C wordt afgekoeld en de buitenlucht 5-9°C opgewarmd, met een behoorlijke spreiding. Ik blaas dus blijkbaar meer lucht naar binnen dan ik afzuig. Ik lig nog niet zo wakker van die onbalans, mijn huis uit 1970 is niet bepaald luchtdicht, wel zou het mooi zijn als het andersom is.
Ik verwacht dat dit aan deze dingen ligt:
- De warmte wisselaar heeft meer luchtweerstand, nauwere openingen, voor de uitgaande lucht.
- Voor de ingaande lucht zit een filter met ruim 2x het oppervlak
Hoeveel energie bespaar ik nu eigenlijk?
Energie verbruik Itho ventilatoren is 11 watt
Uitgaand: 6.5 watt - stand 2
Ingaand: 4.5 watt - stand 1
Lucht dichtheid: 1,29kg/m3 Soortelijke warmte lucht: 1000 (J/kg.K)
Aanname lucht verversing: 75m3/uur (dit kan ik niet meten helaas)
Gemiddelde opwarming: 7°C
Besparing per uur: 1.29*1000*75*7 = 677250 J/uur
ofwel 188 Watt. Minus elektra komt dat op ca 4.25kWh per dag. Dit valt mij in eerste instantie tegen.
Stel dat ik deze hoeveelheid gedurende 2 maanden bespaar houdt dat een besparing in van 255 kWh. Aardgas levert 8.8 kWh/m3 dus bespaar ik ca 29m3 aardgas per jaar.
Er zijn diverse kosten gemaakt, vooral de koppelingen en ventielen tikken lekker aan. Opgeteld zo'n 290euro. (exclusief het fancy weerstation) De terugverdientijd zal hiermee richting de 10 jaar gaan.
Ik ben mij ervan bewust dat dit stuk doorspekt is van aannames, mocht je op of aanmerkingen hebben, hou je niet in
Afsluitend zijn er nog een paar open issue's. De onbalans wil ik omkeren. Wellicht ga ik de luchtweerstand van de warmtewisselaar qua uitgaande lucht verlagen. Ook ga ik nog denken hoe ik het filteroppervlak van de uitgaande lucht kan vergroten in de kleine kast. Daarnaast moet de montage van de luchtfilter voor de ingaande lucht wat degelijker worden dan het huidige hardboard.
Al met al zijn we er qua comfort op vooruit gegaan. Minder herrie en het huis is warmer dan eerdere winters bij dezelfde kou. Daarnaast was het gaaf om zelfgebouwde WTW te zien, die werkelijk werkt.
Het was zomer 2018. Warm. Geluid van auto's en mensen tot laat op straat, als het raam met hor open stond. Ik was wel een beetje klaar met die herrie, dus tijd om spirobuizen te bestellen en gaten boren/zagen!
Grote gaten in je huis maken is altijd akelig, het is vrij definitief. Voor de stenen tussenmuur tussen voorzolder en zolder heb ik een boel kleine gaten geboord die samen een groot gat vormden. Voor het Ø125mm gat in het dak moest ik eerst door gipsplaat, dan 12cm steenwol en vervolgens 32mm spaanplaat. Dat heb ik gedaan met een lange Ø20mm boor en vervolgens vanaf de onderzijde en dakzijde uitgebouwd met een decoupeerzaag.
Zo had ik in vrij korte tijd een werkende route van de aanzuigbuis door het dak Ø125mm --> ITHO fan, voor 55 euro van Marktplaats --> met een verloopje naar Ø150mm tot de slaapkamer op zolder waar ik een inblaasventiel van Ø150mm had toegepast. Lekker dikke buizen om de luchtsnelheid te beperken en dus minder herrie. Grotendeels metalen spirobuizen, en her en der wat geïsoleerde/geluiddempende ventilatie slangen. De WTW had ik nog even niet aangesloten, omdat die nog gemaakt moest worden. Ook het gat naar de 1e verdieping was nog even uitgesteld, eerst maar eens kijken of het allemaal werkt.
De ventilatie werkte en de lage brom van de ventilator was nauwelijks hoorbaar. Het raam kon nu dichtblijven.
Naar de volgende stap, de unit bouwen! Eerst heb ik een grove proto gebouwd om te checken of de afmetingen uit het 3D programma in de praktijk ook passen. Met dat prototype ben ik tot een grote wijziging gekomen door de luchtroom kruislings te laten plaatsvinden, waarbij op één plek de luchtstroom ook daadwerkelijk kruist.
De PP kanaalplaten van 3.5mm dik per stuk (650gram/m2) heb ik op maat gekregen en met behulp van dubbelzijdige tapijttape opgebouwd tot een verrassend stevig blok. De kast is opgebouwd uit watervast verlijmde berkenmultiplex met een HPL toplaag, de kieren zijn afgekit met siliconen. Rondom is er 2 tot 3cm dik XPS schuim tegenaan geplakt als thermische isolatie. Met scharnieren, sluitingen en een gasveer is het geheel makkelijk open te maken om de filters te vervangen.
Hierachter zit het blazende en zuigende apparaat:
De gesloten WTW:
De WTW volledig open:
Buis naar de slaapkamer op de 1e verdieping. Het Ø100mm gat in de betonvloer is van onderuit geboord door een professional en is super strak. In een eerdere verbouwing had ik al eens een toilet afvoergat geboord in de vloer en was toen tot de conclusie gekomen dat het met standaard boren een behoorlijke uitdaging is.
Inblaasventiel op de 1e verdieping:
Ventileren! Daar begon het allemaal mee. Om dit te meten heeft Sinterklaas een handje geholpen door een Netatmo weerstation met CO2 meter cadeau te doen. Een CO2 is een goede graadmeter voor de luchtkwaliteit in je woning. De CO2 sensor was voor mij een eyeopener. Het is bizar om te zien hoe makkelijk en snel de CO2 waarde stijgt naar onprettige waarden. Bijvoorbeeld bij 8 volwassenen in onze woonkamer blijft de CO2 waarde met afzuigkap rustig aan én ventilatie op standje 3 toch rond de 2400ppm. Buiten is de CO2 waarde 400ppm. Bij waardes onder de 1000ppm spreekt men van frisse lucht, tussen de 1000-1500ppm wordt als aanvaardbaar gezien. Momenteel meet ik waarden tussen de 1000 en 1100ppm tijdens de nachtrust. Op zich niet verkeerd voor een kamer met ramen en deuren dicht en twee ronkende volwassen
. De kinderkamer op de eerste verdieping blijft <1000ppm, maar daar ligt maar 1 kind...CO2 percentage slaapkamer:
En dan de temperatuurmetingen! Ik gebruik 4 temperatuursensoren:
- Buitentemperatuur
- Binnentemperatuur
- Temperatuur van de afgekoelde binnenlucht, welke naar buiten wordt geblazen.
- Temperatuur van opgewarmde buitenlucht, welke naar binnen wordt geblazen.
Ik heb een stuk of 16 metingen uitgevoerd. Je ziet in bovenstaande grafiek dat de binnenlucht ca 6-11°C wordt afgekoeld en de buitenlucht 5-9°C opgewarmd, met een behoorlijke spreiding. Ik blaas dus blijkbaar meer lucht naar binnen dan ik afzuig. Ik lig nog niet zo wakker van die onbalans, mijn huis uit 1970 is niet bepaald luchtdicht, wel zou het mooi zijn als het andersom is.
Ik verwacht dat dit aan deze dingen ligt:
- De warmte wisselaar heeft meer luchtweerstand, nauwere openingen, voor de uitgaande lucht.
- Voor de ingaande lucht zit een filter met ruim 2x het oppervlak
Hoeveel energie bespaar ik nu eigenlijk?
Energie verbruik Itho ventilatoren is 11 watt
Uitgaand: 6.5 watt - stand 2
Ingaand: 4.5 watt - stand 1
Lucht dichtheid: 1,29kg/m3 Soortelijke warmte lucht: 1000 (J/kg.K)
Aanname lucht verversing: 75m3/uur (dit kan ik niet meten helaas)
Gemiddelde opwarming: 7°C
Besparing per uur: 1.29*1000*75*7 = 677250 J/uur
ofwel 188 Watt. Minus elektra komt dat op ca 4.25kWh per dag. Dit valt mij in eerste instantie tegen.
Stel dat ik deze hoeveelheid gedurende 2 maanden bespaar houdt dat een besparing in van 255 kWh. Aardgas levert 8.8 kWh/m3 dus bespaar ik ca 29m3 aardgas per jaar. Er zijn diverse kosten gemaakt, vooral de koppelingen en ventielen tikken lekker aan. Opgeteld zo'n 290euro. (exclusief het fancy weerstation) De terugverdientijd zal hiermee richting de 10 jaar gaan.
Ik ben mij ervan bewust dat dit stuk doorspekt is van aannames, mocht je op of aanmerkingen hebben, hou je niet in
Afsluitend zijn er nog een paar open issue's. De onbalans wil ik omkeren. Wellicht ga ik de luchtweerstand van de warmtewisselaar qua uitgaande lucht verlagen. Ook ga ik nog denken hoe ik het filteroppervlak van de uitgaande lucht kan vergroten in de kleine kast. Daarnaast moet de montage van de luchtfilter voor de ingaande lucht wat degelijker worden dan het huidige hardboard.
Al met al zijn we er qua comfort op vooruit gegaan. Minder herrie en het huis is warmer dan eerdere winters bij dezelfde kou. Daarnaast was het gaaf om zelfgebouwde WTW te zien, die werkelijk werkt.